Δημήτρης Τσίποτας PhD. POLITISITICA - Συντηρώντας το παρελθόν, διασφαλίζουμε το μέλλον
Ονομάζομαι Δημήτρης Τσίποτας και δραστηριοποιούμαι στο χώρο της συντήρησης αρχαιοτήτων και έργων τέχνης από το 2002. Η ιδιαίτερη ενασχόλησή μου με το ξύλο ξεκίνησε μέσα από τις σπουδές μου στο Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Τ.Ε.Ι. Αθηνών, όπου η διπλωματική μου εργασία επικεντρώθηκε στη μελέτη και συντήρηση ξύλινων οργανικών υλικών από την ανασκαφή του Ακρωτηρίου Θήρας. Από τότε, το ξύλο, ως υλικό με μοναδική ιστορία, τεχνολογία και αισθητική αξία, αποτελεί βασικό πεδίο της επαγγελματικής και ερευνητικής μου δραστηριότητας.
Ως υπότροφος του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), συνέχισα με διδακτορικές σπουδές στο Brunel University του Λονδίνου, με αντικείμενο την έρευνα, διατήρηση και ανάδειξη του ελληνικού επίπλου. Η διδακτορική μου διατριβή επικεντρώθηκε στην τεχνολογία, το σχεδιασμό και την πολιτιστική σημασία των ξύλινων επίπλων, αναδεικνύοντας νέους τρόπους διατήρησης και προβολής τους.
Η επαγγελματική μου πορεία περιλαμβάνει τη συντήρηση ξύλινων αντικειμένων, επίπλων, ξυλόγλυπτων έργων, εκκλησιαστικών κειμηλίων και ιστορικών κατασκευών, καθώς και τη μελέτη των τεχνικών κατασκευής και διατήρησής τους. Παράλληλα, δίδαξα επί σειρά ετών το μάθημα "Συντήρηση και Επισκευή Ξύλινων Επίπλων και Κατασκευών" στο Τμήμα Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Ξύλου και Επίπλου του Τ.Ε.Ι. Θεσσαλίας. Ταυτόχρονα, είμαι κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος συντηρητή αρχαιοτήτων και έργων τέχνης του ΥΠΠΟ, με αριθμό μητρώου νο. 77 και δραστηριοποιούμε ως εργολάβος συντηρητής αρχαιοτήτων και έργων τέχνης.
Μέσα από την εταιρεία μου POLITISTICA, επιδιώκω να συμβάλλω στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, συνδυάζοντας την επιστημονική έρευνα, την τεχνολογία και το σεβασμό στις παραδοσιακές τεχνικές.
Οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στη συντήρηση έργων τέχνης και αρχαιοτήτων ποικίλλουν ανάλογα με το υλικό και τις ανάγκες κάθε αντικειμένου. Ειδικότερα, στη συντήρηση των έργων τέχνης από ξύλο χρησιμοποιούνται μηχανικά εργαλεία αλλά και ειδικοί σάπωνες για τον καθαρισμό τους, φυσικά και συνθετικά υλικά στερέωσης και συγκόλλησης (όπως φυσικές ή ακρυλικές ρητίνες), ειδικά προϊόντα για την προστασία των ξύλινων επιφανειών (κεριά ή βερνίκια) και ξυλεία συμβατή με την αυθεντική ξυλεία κατασκευής του αντικειμένου για τη συμπλήρωση τυχόν απωλειών. Για την αντιμετώπιση βιολογικών προσβολών εφαρμόζονται μέθοδοι ανοξίας με αδρανή αέρια, όπως το άζωτο. Σε κάθε περίπτωση η επιλογή των υλικών καθορίζεται από τη συμβατότητα με το αυθεντικό υλικό κατασκευής του αντικειμένου και ακολουθεί την αρχή της αντιστρεψιμότητας, διασφαλίζοντας το σεβασμό στην αυθεντικότητα και τη μακροχρόνια διατήρηση του προς συντήρηση πολιτιστικού τεκμηρίου.
Η συντήρηση έργων τέχνης και αρχαιοτήτων βασίζεται σε εξειδικευμένες επιστημονικές και χειροτεχνικές τεχνικές, οι οποίες προσαρμόζονται στο υλικό ή τα υλικά κατασκευής του κάθε αντικειμένου αλλά και στις ιδιαίτερες ανάγκες του. Για τη συντήρησή τους εφαρμόζονται μέθοδοι τεκμηρίωσης, διάγνωσης και αξιολόγησης της κατάστασης διατήρησης, καθώς και τεχνικές καθαρισμού, στερέωσης, συγκόλλησης, συμπλήρωσης απωλειών και αποκατάστασης των μορφολογικών χαρακτηριστικών των προς συντήρηση αντικειμένων με απόλυτο σεβασμό στην ιστορική τους ταυτότητα και σύμφωνα με την αρχή της ελάχιστης επέμβασης. Στα ξύλινα αντικείμενα και τα ξυλόγλυπτα έργα χρησιμοποιούνται επίσης τεχνικές αντιμετώπισης βιολογικών προσβολών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τεκμηρίωση αλλά και στη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων για την καταγραφή και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως εφαρμόστηκε και στο ερευνητικό πρόγραμμα SaveWoodenBoats για τη διάσωση των τεχνικών κατασκευής των παραδοσιακών ξύλινων σκαφών με σκοπό την πρόληψη στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.